A Pa Chải là một bản thuộc xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên, nơi được mệnh danh là “nơi cực Tây trên đất liền của miền bắc Việt Nam.
Theo ngôn ngữ của người Hà Nhì, A Pa Chải có nghĩa là “vùng đất bằng phẳng, rộng lớn” .Tên “A Pa Chải” cũng được dùng đặt cho tên đồn biên phòng và cho cửa khẩu A Pa Chải.
Nằm ở phía tây tây bắc bản A Pa Chải cách cỡ 8 km theo đường thẳng, là đỉnh Khoan La San cao 1864 m so với mực nước biển, là điểm cao đặt cột mốc biên giới 3 nước Trung Quốc, Việt Nam và Lào. Nơi này được mệnh danh là “1 con gà gáy cả ba nước đều nghe thấy”.
Khí hậu 2 mùa rõ rệt. Mùa mưa từ tháng 4 – 10. Mùa khô từ tháng 11 – 3 năm sau. Nhiệt độ trung bình 21 – 23 độ C.
Hiện nay từ bản A Pa Chải đã tách và lập ra bản Tá Miếu thuộc xã Sín Thầu, và là bản cực tây thật sự ở miền bắc Việt Nam. Dẫu vậy tên gọi “Mốc ngã ba biên giới A Pa Chải” vẫn lưu truyền trong các giới thiệu về điểm mốc nói trên là một điểm du lịch hấp dẫn.
Cực Tây
A Pa Chải là địa danh gắn liền với cột mốc số 0 (không số) có tọa độ 22°23’53″N 102°8’51″E, nằm trên đỉnh núi Khoan La San. Cột mốc là ngã ba biên giới của 3 nước Việt Nam – Lào – Trung Quốc, cột mốc được 3 quốc gia thống nhất cắm mốc vào ngày 27/6/2005, được làm bằng đá granit, cắm giữa một hình lục giác, bên ngoài cùng là khối vuông diện tích 5x5m, cột cao 2 mét có 3 mặt quay về 3 hướng, mỗi mặt có khắc tên nước bằng tiếng quốc ngữ riêng và quốc huy của mỗi quốc gia.
Do cột mốc A Pa Chải nằm ở khu vực biên giới trọng yếu trong quân sự, quốc phòng địa phương cũng như an ninh quốc gia, do đó, khách du lịch muốn đến khám phá mốc, cần có giấy phép của Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Ðiện Biên.
Hiện nay đường đi lên cột mốc ngã ba biên giới A Pa Chải đã được đầu tư xây dựng đường bê tông, kéo dài tới sát chân mốc, đảm bảo an toàn cho phương tiện đi lại. Đoạn đường từ đồn biên phòng A Pa Chải đến cột mốc dài khoảng 11 km, trong đó khoảng 7 km đã được đổ bê tông, còn lại 4 km đường đất. Do đó, hành trình của du khách ngắn hơn trước rất nhiều, chỉ mất khoảng gần 1 tiếng di chuyển bằng xe máy và leo bộ gần 600 bậc cầu thang.
Khám phá
A Pa Chải là nơi sinh sống của chủ yếu là người dân tộc Hà Nhì và một số dân tộc thiểu số. Du khách đến A Pa Chải sẽ được tìm hiểu phong tục tập quán đặc trưng của người dân nơi đây như những lễ hội, trang phục truyền thống hay những món ăn đặc sản.
Người Hà Nhì có các lễ hội chính trong năm như Lễ tết tháng 2; Lễ cầu mưa; Lễ cúng rừng; Tết cơm mới hay Tết cổ truyền… Cùng với đó là nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ độc đáo mô phỏng đời sống lao động, sản xuất, sinh hoạt hằng ngày. Một số điệu múa tiêu biểu của đồng bào dân tộc nơi đây là múa trống, múa sản xuất, múa nón, múa xòe, múa ngày đẹp.
Văn hóa ẩm thực của đồng bào Hà Nhì cũng rất đặc sắc, được thể hiện công phu, tỉ mỉ qua các món ăn truyền thống như thịt lợn nướng, thịt trâu nướng, cá suối, cháo gà, xôi tím, xôi vàng…
Đường đi đến A Pa Chải
Hướng thứ 1: Đi từ Hà Nội 500 km lên thành phố Điện Biên Phủ, rồi tiếp tục chặng đường núi gập ghềnh, quanh co thêm chừng 260 km nữa mới vào đến xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé. Từ đây, ta tiếp tục xuôi theo con đường nhựa xuyên Mường Nhé là đến A Pa Chải. Vào mùa khô đường đến A Pa Chải tương đối dễ đi, nhưng vào mùa mưa, những cung đường trở nên rất khó khăn, thậm chí rất nguy hiểm.
Hướng thứ 2: là từ Hà Nội theo cao tốc Nội Bài – Lào Cai, lên Sapa. Rồi từ Sapa, chinh phục đèo Ô Quy Hồ dài hơn 30km. Sau khi vượt qua đèo, bạn sẽ đến huyện Tam Đường (Lai Châu), rồi đến thành phố Lai Châu, qua các huyện Phong Thổ, Sìn Hồ. Lại tiếp tục theo quốc lộ 4D, dọc theo sông Nậm Na vào vùng lòng hồ thủy điện Lai Châu, sang huyện Mường Lay (Điện Biên), sau đó lên Mường Nhé.
Bài viết này được tham khảo từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm Wikipedia, Vietnamtourism.gov.vn... và một số tài liệu khác.
